Trang chủ / Kiến thức y khoa

NỘI TIẾT TỐ NỮ

Ngày đăng: 07/09/2015

  • 1. Nội tiết tố nữ là gì?

    Từ tuyến sinh dục của nữ giới, buồng trứng, hormon sinh dục tiết ra chủ yếu là hai loại: hormon Estrogen và hormon Progesterone. Hormon Estrogen thúc đẩy sự phát dục của cơ quan sinh dục nữ và giữ gìn những đặc trưng của giới tính nữ. Hormon Progesterone có lợi cho quá trình biến hóa sinh lý khi mang thai của nữ giới.

     

    Estrogen là một loại hormon do một số cơ quan sinh dục nữ tiết ra. Đó là từ tế bào vỏ trong và tế bào hạt của nang noãn (hay nang trứng), thể vàng (hay còn gọi là hoàng thể) và nhau thai. Các thành phần này đều nằm ở buồng trứng, riêng nhau thai có ở tử cung trong thời kỳ có thai.
    Estrogen tồn tại tự nhiên trong cơ thể ở 3 dạng: 17β-estradiol, estron và estriol. Trong đó 17β-estradiol là Estrogen được bài tiết nhiều nhất và có tác dụng sinh học mạnh nhất. Còn estriol là Estrogen yếu nhất, nó là dạng chuyển hóa của 17β-estradiol và estrone.
     
    2. Chức năng của nội tiết tố nữ

    Ở phụ nữ, Estrogen được sản xuất chủ yếu ở buồng trứng, nhưng nó cũng được sản xuất bởi các tế bào chất béo và tuyến thượng thận. Estrogen được tham gia vào quá trình bắt đầu của tuổi dậy thì, nó đóng vai trò trọng sự phát triển đặc điểm giới tính thứ cấp, như vú, mu và lông nách.
    Estrogen cũng giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, kiểm soát sự tăng trưởng của nội mạc tử cung trong giai đoạn đầu của chu kỳ. Nếu trứng của người phụ nữ không được thụ tinh, nồng độ Estrogen giảm mạnh và bắt đầu thấy kinh. Nếu trứng được thụ tinh, Estrogen làm việc với Progesterone, Hormon khác, để ngăn chặn sự rụng trứng trong khi mang thai.
    Estrogen kiểm soát tuyến vú và những thay đổi khác trong vú, bao gồm cả ở tuổi vị thành niên và trong khi mang thai.
    Trong thời gian mang thai, nhau thai sản xuất Estrogen, đặc biệt là Estriol hormon.
    Estrogen là công cụ trong việc hình thành xương, cùng với vitamin D, canxi và kích thích tố khác để phá vỡ và xây dựng lại xương theo quá trình tự nhiên của cơ thể. Khi mức độ Estrogen bắt đầu suy giảm ở độ tuổi trung niên, quá trình xây dựng lại xương chậm, đây là lý do tại sao phụ nữ sau mãn kinh khả năng mắc bệnh loãng xương cao hơn nam giới gấp 4 lần (theo Cleveland Clinic)
    Estrogen cũng đóng một vai trò trong quá trình đông máu, duy trì sức mạnh và độ dày của thành âm đạo và niệu đạo lót, bôi trơn âm đạo và một loạt các chức năng khác của cơ thể. Nó ảnh hưởng đến làn da, mái tóc, màng nhầy và các cơ bắp vùng chậu. Các hormon cũng ảnh hưởng đến não, và các nghiên cứu cũng cho thấy rằng nồng độ Estrogen thấp cũng gây ảnh hưởng tới tâm trạng.
    Đàn ông sản xuất Estrogen là tốt, nhưng ở mức thấp hơn so với phụ nữ. Ở nam giới, Estrogen được cho là ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng.


    3. Vai trò của nội tiết tố nữ

    Estrogen - Quyết định sức khỏe, sắc đẹp, sinh lý nữ
     
    Các bộ phận chịu ảnh hưởng của Estrogen
     
    Estrogen là một danh từ chung cho 3 chất là estron, estradiol và estriol và được ký hiệu là E1, E2, E3. Estrogen được sản xuất chủ yếu ở buồng trứng. Sau đó, Estrogen đi theo máu đến gắn vào các thụ thể Estrogen ở các tế bào tại mô đích như: tuyến vú, tử cung, não, xương, gan, tim và các loại mô khác, từ đó có tác dụng:
    - Giúp cơ thể tạo dáng hình mềm mại. Estrogen giữ nước trong cơ thể và mỡ ở dưới da nên da dẻ người phụ nữ mềm mỏng và hồng hào.
    - Làm cho cơ thể phát triển những tính chất sinh dục ở phụ nữ như mọc lông nách, lông mu, làm cho vú phát triển: tăng sinh các ống sữa và phát triển các mô mỡ nên vú to và chắc.
    - Làm cho tử cung, âm đạo, bộ phận sinh dục ngoài phát triển. Niêm mạc âm đạo phát triển, chứa nhiều glycogen, làm cho môi trường âm đạo luôn luôn ở trạng thái acid, chống nhiễm khuẩn.
    - Làm niêm mạc tử cung phát triển và phối hợp với progesteron tạo thành kinh nguyệt.
    - Bảo vệ tim mạch: Điều hòa chuyển vận ion đặc biệt là ion canxi vào tế bào, ngăn xơ vữa động mạch do ngăn cản quá trình oxy hóa các lipoprotein tỷ trọng thấp trong máu, ngăn cản bệnh xơ vữa mạnh vành. Làm giãn rộng mạch vành làm tăng lưu lượng động mạch vành, làm giãn mạch, chống tăng huyết áp.
    - Ngăn chặn loãng xương: Giúp gắn kết canxi vào khung xương đồng thời lưu giữ canxi trong xương góp phần chống tiêu xương và mất xương.
    - Estrogen duy trì ham muốn và khả năng tình dục, khi nồng độ Estrogen đầy đủ thì việc đạt được khoái cảm đến rất dễ dàng và giúp phụ nữ dễ thụ thai hơn.

    Progesteron – Tốt cho thai kỳ

    - Progesterone là một trong những loại hormon kích thích và điều hòa nhiều chức năng của cơ thể. Progesterone có vai trò trong việc duy trì thai kỳ.
    - Hormon Progesterone sinh ra mỗi tháng sau khi trứng rụng, có tác dụng chuẩn bị cho khả năng mang thai. Khi trứng thụ tinh đến được ổ niêm mạc tử cung, thì trước đó hormon sinh dục Progesteron đã làm cho niêm mạc tử cung phát triển, trở lên dày hơn, tạo điều kiện tốt nhất để đón trứng.
    - Nếu sự thụ thai xảy ra, Progesterone sẽ được sản xuất từ nhau thai và nồng độ của nó vẫn giữ ở mức cao trong suốt thai kỳ, có tác dụng ngăn ngừa việc đẻ non, đẻ sớm và bảo vệ thai nhi phát triển bình thường.
    Progesteron không có ý nghĩa nhiều đối với sức khỏe, sắc đẹp và sinh lý nữ nên trong một số bài viết, các tác giả ghi nội tiết tố nữ thường ám chỉ Estrogen.
     
    4. Nội tiết tố nữ estrogen thay đổi theo thời gian

    Tăng dần khi dậy thì – giảm dần khi mãn kinh

     
     
    Hàm lượng estrogen tăng mạnh trong thời kỳ dậy thì và mang thai; giảm sút mạnh vào thời kỳ mãn kinh. Thường thì sau 35 tuổi, buồng trứng sẽ giảm hoạt động dẫn đến lượng nội tiết tố estrogen tiết ra giảm.

    Chu kỳ kinh nguyệt

     
     
    Trong chu kỳ kinh nguyệt bình thường, các hoóc môn được tiết ra có tính chu kỳ, trật tự giúp niêm mạc tử cung tăng sinh nhằm chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi.
    Từ ngày 14 -15 của vòng kinh 28 ngày, nồng độ estrogen đạt mức cao nhất, nang trứng vỡ (rụng trứng), giải phóng tiểu noãn, niêm mạc tử cung xuất hiện phản ứng màng rụng, tạo điều kiện cho trứng làm tổ. Vậy nên ở thời điểm này, người phụ nữ thường xinh đẹp và có nhu cầu tình dục cao nhất trong tháng.


    5. Thiếu hụt nội tiết tố nữ diễn ra ở độ tuổi nào?

    Thiếu hụt nội tiết tố nữ Estrogen ở tuổi dậy thì

    Thường ở độ tuổi dậy thì các cô gái thường phổng phao và đang phát triển cơ thể vậy nên khả năng thiếu hụt Estrogen là không cao, chính nội tiết tố Estrogen tạo nên sự nữ tính và phổng phao của các cô gái. Những trường hợp thiếu hụt nội tiết tố Estrogen xảy ra thường khó phát hiện do thời kỳ chu kỳ kinh nguyệt còn chưa ổn định.

    Thiếu hụt nội tiết tố ở tuổi sinh sản

    Ở độ tuổi này nội tiết tố Estrogen rất cần thiết và cần bổ sung đầy đủ. Khi lượng Estrogen không đủ sẽ dẫn tới tình trạng rối loạn kinh nguyệt, khó đậu thai hơn. Đây cũng là một nguyên nhân gây ra tình trạng hiếm muộn hoặc vô sinh hiện nay. Bên cạnh đó sự rối loạn Estrogen làm giảm ham muốn cũng như chứng khô âm đạo là nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề về sức khỏe và tâm lý của chị em.

    Thiếu hụt nội tiết tố sau khi sinh

    Trong thời kỳ mang thai nội tiết tố tăng lên nhưng sau khi sinh một thời gian lượng nội tiết tố giảm đi rõ rệt và nhiều chị em có các triệu chứng như rụng tóc, da xuất hiện các vết nám, sạm  và đặc biệt là chức năng sinh lý nữ giảm sút dẫn đến chất lượng đời sống tình dục suy giảm rõ rệt.

    Thiếu hụt nội tiết tố nữ ở tuổi 30

    Sau 30 tuổi quá trình lão hóa tự nhiên bắt đầu rõ rệt cùng theo đó sự suy giảm của của buồng trứng là nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm nội tiết tố. Những vết nám da, sạm da xuất hiện ngày càng nhiều, hiện tượng khô rát thường xuyên xảy ra hơn. Đây là độ tuổi bắt đầu có nhiều dấu hiệu của thiếu hụt nội tiết tố.

    Thiếu hụt nội tiết tố ở thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh

    Thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh là một giai đoạn sinh lý bình thường của cơ thể phụ nữ. Sự thiếu hụt nội tiết tố nữ Estrogen trong thời kỳ này là không thể tránh khỏi do sự lão hóa của các cơ quan sinh sản như buồng trứng, tử cung.  Sự thiếu hụt trong giai đoạn này gây ra nhiều rối loạn về sinh lý, làm suy giảm hệ miễn dịch và sức khỏe của phụ nữ. Loãng xương và nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch luôn đe dọa cuộc sống của chị em. Tiếp theo đó, lão hóa và suy giảm sức khỏe bên trong sẽ được bộc lộ ra bên ngoài làn da, làm da chị em bị nám, sạm đen và nhăn nheo. Ngoài ra, suy giảm nội tiết tố còn mang tới nhiều rối loạn về tâm lý và sinh lý ở phụ nữ như khô âm đạo, bốc hỏa, giảm trí nhớ, mất ngủ và trầm cảm.
     
    6. Nguyên nhân gây suy giảm nội tiết tố nữ 

    Tiền mãn kinh – mãn kinh

    Sau 30 tuổi quá trình lão hóa tự nhiên bắt đầu rõ rệt cùng theo đó sự suy giảm của của buồng trứng là nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm nội tiết tố nữ. Những vết nám da, sạm da xuất hiện ngày càng nhiều, hiện tượng khô rát thường xuyên xảy ra hơn. Đây là độ tuổi bắt đầu có nhiều dấu hiệu của thiếu hụt nội tiết tố.
    Mãn kinh là thời kỳ bắt đầu sau kỳ hành kinh cuối cùng trong cơ thể phụ nữ. Từ 45 – 55 tuổi trở lên, ở hầu hết phụ nữ, buồng trứng ngừng rụng trứng vĩnh viễn, chấm dứt kinh nguyệt, các hormon giới tính nữ sụt giảm trầm trọng gọi là mãn kinh.

    Sau khi sinh con

    Trong thời kỳ mang thai nội tiết tố tăng lên nhưng sau khi sinh một thời gian lượng nội tiết tố nữ giảm đi rõ rệt và nhiều chị em có các triệu chứng như rụng tóc, da xuất hiện các vết nám, sạm và đặc biệt là chức năng sinh lý nữ giảm sút dẫn đến chất lượng đời sống tình dục suy giảm rõ rệt.

    Cắt buồng trứng

    Có rất nhiều lý do để bác sĩ phụ khoa kết luận cần phải cắt bỏ tử cung, buồng trứng. Sau khi cắt bỏ hai buồng trứng, lượng hormon Estrogen cũng suy giảm theo và người phụ nữ phải đối diện với các triệu chứng tương tự như tuổi tiền mãn kinh.

    Dùng thuốc

    Nếu bạn đã gần đây bị bệnh và phải uống thuốc theo toa, nội tiết tố của bạn có thể bị suy giảm hơn với bình thường. Đó là vì hầu hết các loại thuốc ảnh hưởng đến cơ chế sản sinh Estrogen và Progesterone.

    Bệnh về tuyến giáp

    Phụ nữ mắc bệnh viêm tuyến giáp tự miễn, cơ thể tự sinh ra kháng thể hủy hoại tuyến giáp, đây là một trong những nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm, giảm tiết Estrogen.

    Áp lực tinh thần quá lớn

    Thường xuyên phải chịu sức ép lớn, đối mặt với căng thẳng có thể gây rối loạn chức năng thần kinh thực vật, ảnh hưởng đến sự điều tiết nội tiết trong cơ thể làm giảm hormon Estrogen.

    7. Dấu hiệu suy giảm nội tiết tố

    Khi hoạt động của buồng trứng suy giảm, chế tiết ít Estrogen, mãn kinh, cắt bỏ buồng trứng, tia xạ vào buồng trứng, cơ thể sẽ bị thiếu Estrogen.
    Tình trạng thiếu Estrogen sẽ gây ra nhiều thay đổi trong cơ thể người phụ nữ:

     
  • Bài viết cùng chuyên mục

  • VITAMIN D LÀ GÌ? Cập nhật: 09/09/2015
  • OMEGA -3, EPA, DHA LÀ GÌ? Cập nhật: 04/09/2015
  • PROBIOTICS LÀ GÌ? Cập nhật: 04/09/2015
  • GLUCOSAMINE LÀ GÌ? Cập nhật: 04/09/2015
  • GINKGO BILOBA LÀ GÌ? Cập nhật: 04/09/2015
  • MELATONIN LÀ GÌ? Cập nhật: 04/09/2015
  • CHOLESTEROL LÀ GÌ? Cập nhật: 09/09/2015
  • TẢO XOẮN Cập nhật: 18/09/2015
  • CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TIM Cập nhật: 09/09/2015
  • Olympian Labs careline olympian careline 2